การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์
การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ให้ประดับตามลำดับในประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่องลำดับเกียรติเครื่องราชอิสริยาภรณ์ และตามกำหนดนัดหมายของทางราชการ และ หมายกำหนดการจากสำนักพระราชวัง ในที่นี้ จะขอกล่าวเฉพาะ การประดับ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ฯ ช้างเผือก และ มงกุฎไทย ดังนี้
1. สายสะพาย ประกอบด้วยชั้น ม.ป.ช., ม.ว.ม., ป.ช., และ ป.ม.
ผู้ได้รับพระราชทานจะสามารถประดับได้หลังจากการเข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานในพิธีที่กำหนด ส่วนผู้ที่ไม่ได้เข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานในวันพิธี จะสามารถประดับได้ต่อเมื่อพ้นพิธีพระราชทานเครื่องราชฯ ดังกล่าว เครื่องราชฯ ชั้นสายสะพาย จะประกอบด้วยแพรแถบ(สายสะพาย) และดวงดารา
การสวมสายสะพายบุรุษ และ สตรี
- ม.ป.ช. และ ม.ว.ม. จะสวมสายสะพายบ่าซ้ายเฉียงขวา - ป.ช. และ ป.ม. จะสวมสายสะพายบ่าขวาเฉียงซ้าย
การประดับดารา
ให้ประดับไว้ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายระดับใต้ชายปกกระเป๋า โดยให้เรียงลำดับสูงและต่ำในแนวเดียวกัน หรือเยื้องกันไปทางเบื้องซ้าย
2. ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย ประกอบด้วย ท.ช., ท.ม., ต.ช., ต.ม., จ.ช., จ.ม., บ.ช.,และ บ.ม. เครื่องราชฯ ชั้น ท.ช. และ ท.ม. จะมีดาราเพื่อไว้ประดับด้วย ส่วนชั้นอื่น ๆ จะมีเฉพาะแพรแถบ ห้อยดวงตรา เท่านั้น จะสามารถประดับได้เมื่อได้รับการประกาศนามในราชกิจจานุเบกษาแล้ว
การประดับ
บุรุษ ท.ช., ท.ม., ต.ช. และ ต.ม. ประดับโดยสวมแพรแถบคล้องคอ โดยให้ห่วงและ แพรแถบห้อยดวงตราออกมานอกเสื้อระหว่างกระดุมเม็ดที่หนึ่ง กับขอข้างล่างที่ ขอบคอเสื้อพองาม และให้ประดับดวงตราที่มีลำดับรองลงมาไว้ระดับ กระดุมเม็ดที่สอง โดยให้แพรแถบลอดออกมาระหว่างกระดุมและขอบล่างของรังดุมพองาม
สตรี ให้ประดับแพรแถบห้อยดวงตราที่หน้าบ่าซ้ายทั้งหมด ทุกชั้น ส่วนเฉพาะ ท.ช. และ ท.ม. ทีมีดาราด้วยนั้น ให้ประดับเหมือนบุรุษ

การแต่งกายที่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องหมายแพรแถบ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเครื่องหมายที่ใช้เป็นดุมเสื้อ

1. การแต่งกายที่ต้องประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องแบบเต็มยศ (เสื้อขาว/กางเกงดำ) เครื่องแบบเต็มยศบุรุษ ประดับดาราและสายสะพาย มหาปรมาภรณ์ช้างเผือกและดารามหาวชิรมงกุฎ เครื่องแบบเต็มยศสตรี ประดับดาราและสายสะพายมหาวชิรมงกุฎ ดาราประถมาภรณ์ช้างเผือก และ เหรียญจักรพรรดิมาลาที่หน้าบ่าซ้าย เครื่องแบบครึ่งยศ (เสื้อขาว/กางเกงดำ) เครื่องแบบครึ่งยศบุรุษ ประดับดารามหาปรมาภรณ์ช้างเผือก ดารามหาวชิรมงกุฎ และเหรียญราชอิสริยาภรณ์ ต่าง ๆ ไม่สวมสายสะพาย เครื่องแบบครึ่งยศสตรี ประดับดารามหาปรมาภรณ์ช้างเผือก ดารามหาวชิรมงกุฎ และเหรียญจักรพรรดิมาลา ไม่สวมสายสะพาย

2. การแต่งกายประดับเครื่องหมายแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จะประดับกับ

เครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบปกติขาว ประดับเหรียญราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบปกติขาว ประดับเครื่องหมายแพรแถบย่อ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบสีกากีคอพับ (เครื่องแบบตรวจการ) เครื่องแบบสีกากีคอแบะ เครื่องแบบสีกากีคอตั้ง โดยให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือปากกระเป๋า           3. การแต่งกายที่ใช้เป็นดุมเสื้อ จะใช้ประดับกับชุดสากลและชุดไทย การประดับกับชุดสากล ให้ประดับที่รังดุมคอพับ ของเสื้อชั้นนอกเบื้องซ้าย การประดับกับชุดไทย ให้ประดับได้เฉพาะกับชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยอมรินทร์ และชุดไทยบรมพิมาน ที่เป็นสีสุภาพเท่านั้น - บุรุษ ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้ายบริเวณปากกระเป๋าเสื้อผู้ได้รับพระราชทาน - สตรี ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย เสื้อพระราชทานแขนยาว ประดับเครื่องหมายดุมเสื้อ ปฐมจุลจอมเกล้า เสื้อพระราชทานแขนสั้น ประดับเครื่องหมายดุมเสื้อ มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก ชุดไทยอมรินทร์ ประดับเครื่องหมายดุมเสื้อ มหาวชิรมงกุฎ - บุรุษ ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้ายบริเวณปากกระเป๋าเสื้อผู้ได้รับพระราชทาน - สตรี ให้ประดับที่อกเสื้อเบื้องซ้าย หมายเหตุ : หากผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชฯ หลายชนิด ให้ประดับชนิดที่มีลำดับสูงสุดเพียงชนิดเดียว

ทั้งนี้ การแต่งกายประดับเครื่องราชฯ นอกจากจะแต่งได้อย่างถูกต้องและสวยงามแล้ว จะต้องให้เหมาะสมตามกาลด้วย คือถูกกาลเทศะ โดยจะต้องดูจากหมายกำหนดการ หรือกำหนดนัดหมายของทางราชการ โดยมีข้อพึงสังเกตดังนี้

1. กรณีเครื่องแบบเต็มยศ ให้สวมสายสะพายตามที่ออกชื่อในหมายกำหนดการ หรือ กำหนดนัดหมายของทางราชการ เช่น ได้รับพระราชทาน ม.ป.ช., ม.ว.ม. และ ป.ภ. หมายกำหนดการระบุ ให้แต่งเต็มยศ มงกุฎไทย การแต่งกาย จะต้องสวมสายสะพายชั้น ม.ว.ม. แม้ว่า ม.ป.ช.จะสูงกว่าก็ตาม โดยให้ประดับดารา ม.ป.ช., ม.ว.ม. และ ป.ภ. ตามลำดับ หมายเหตุ : หากหมายกำหนดการกำหนดให้แต่งเครื่องแบบครึ่งยศ ในกรณีเดียวกันนี้ ให้ประดับดาราเหมือนเด็มยศ แต่ไม่ต้องสวมสายสะพาย

2. หากไม่ได้รับพระราชทานเครื่องราชฯ ตามที่ออกชื่อในหมายกำหนดการ หรือกำหนดนัดหมายของทางราชการ ให้สวมสายสะพายชั้นสูงสุดที่ได้รับพระราชทาน เช่น ได้รับพระราชทาน ป.ม. และ ท.ช. แต่หมายกำหนดการกำหนด ให้แต่งกายเต็มยศ ช้างเผือก การแต่งกาย จะต้องสวมสายสะพาย ป.ม. ประดับด้วยเครื่องราชฯ ท.ช. (คล้องคอ) และประดับ ดารา ป.ม. และ ท.ช. ตามลำดับ

3. กรณีหมายกำหนดการหรือกำหนดนัดหมายของทางราชการ ไม่ระบุชนิดของสายสะพาย ให้สวมสายสะพายชั้นสูงสุดที่ได้รับพระราชทาน

การแต่งกายชุดเครื่องแบบเต็มยศ

ชั้นสายสะพาย
มหาปรถาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.) (สาย ๔)
มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.) (สาย ๓)
ปรถาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.) (สาย ๒)
ปรถาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.) (สาย ๑)

ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย

ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก (ท.ช.)
ทวีติยาภรณ์มงกุฎไทย (ท.ม.)
ติยาภรณ์ช้างเผือก (ต.ช.)
ติยาภรณ์มงกุฎไทย (ต.ม.)
จัดทำโดย  : หัวหน้ากลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศและการสื่อสาร  สำนักงานจังหวัดนราธิวาส              : พฤศจิกายน  ๒๕๕๐